Nhạc sư Vĩnh Bảo – Cây đại thụ của dân ca tài tử Nam Bộ – TFS

Nhạc sư Vĩnh Bảo – Cây đại thụ của dân ca tài tử Nam Bộ – TFS

Published on Dec 13, 2013

Phóng sự của Hãng phim truyền hình thành phố Hồ Chí Minh về cuộc đời và sự nghiệp của Nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo. Xin gửi đến quý dọc giả.

‘Mất văn hóa, dễ mất nước’ – BBC Vietnamese – nhạc sư VĨNH BẢO

‘Mất văn hóa, dễ mất nước’ – BBC Vietnamese – nhạc sư VĨNH BẢO

Published on Dec 12, 2013

Đây là một bài phỏng vấn Nhạc Sư Nguyễn Vĩnh Bảo trong loạt chương trình giới thiệu về VN mang tên « Vietnam Direct » (Mùa Việt Nam) cho khán giả trên thế giới về sự chuyển mình của VN sau 40 năm kể từ ngày quân đội Mỹ rút khỏi VN và trở thành một trong những xã hội năng động nhất khu vực Châu Á.

BBC viết về Nhạc sư như người lưu giữ văn hóa truyền thống âm nhạc Việt Nam. Xin mời quý đọc giả cùng xem.

Nguồn:
http://laodong.com.vn/van-hoa/mua-vie…

http://www.bbc.co.uk/vietnamese/multi…

http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietn…

QUỲNH NGUYỄN : Nhạc sư Vĩnh Bảo tấu nhạc bên linh cửu GS Trần Văn Khê

28/06/2015 07:11 GMT+7

TTO – Nhạc sư Vĩnh Bảo đã tái xuất hiện trong tang lễ của GS-TS Trần Văn Khê vào tối 27-6 để tấu lên những khúc nhạc tiễn biệt người bạn cố tri của ông.

Nhạc sư Vĩnh Bảo chơi đàn tại tang lễ GS Trần Văn Khê vào tối 27-6. Ảnh: THANH TÙNG

Nhạc sư Vĩnh Bảo trở lại tang lễ GS Trần Văn Khê vào tối 27-6 để cùng các học trò, những người yêu mến giáo sư tạo nên một buổi đờn ca tài tử hết sức đặc biệt bên linh cữu của vị giáo sư đã khuất.

Đúng 20g15, ông có mặt tại tang lễ GS Trần Văn Khê cùng con gái như đã hẹn, ngồi trò chuyện một chút với vài người thân quen có mặt tại lễ tang và bước vào phòng khách, nơi để linh cữu của giáo sư và bắt đầu so dây đàn.

20g30, ông bắt đầu đánh khúc Nam ai bằng cây đàn tranh mà ông cầm theo. Khúc nhạc vừa vang lên, con cháu GS Trần Văn Khê và phần lớn khách đến viếng mắt đều hoe lệ.

Ông lại đề nghị đưa cho mình đàn gáo và tiếp tục với khúc Nam ai. Và rồi ông lại tiếp tục khúc nhạc nói lên nỗi buồn chia ly, nỗi lòng của người ở lại này với đàn sến.

Sau ba lượt đàn, ông mới ngừng lại, chậm rãi chia sẻ rằng ông phải đến để đàn cho người bạn tri âm tri kỷ của mình trong những giờ phút cuối cùng này vì: “Trần Văn Khê đi rồi, tiếng đàn của tôi không còn ai hiểu nữa”.

Nhạc sư Vĩnh Bảo và nghệ sĩ Hải Phượng (trái) cùng chơi đàn tối 27-6. Ảnh: THANH TÙNG

Ông cũng kể nhiều người đã hỏi ông về những kỷ niệm với giáo sư Trần Văn Khê và đâu là kỷ niệm đáng nhớ nhất nhưng ông vẫn chưa trả lời bởi vì ông và giáo sư đã quen biết nhau 50 năm. 50 năm đó có biết bao kỷ niệm đáng nhớ, nếu kể thật khó có thể kể hết.

Dẫu vậy, sau khi chơi đàn tiễn bạn, ông cởi mở hơn nhiều và tiết lộ rằng: “Có lẽ kỷ niệm đáng nhớ nhất là chiều hôm thứ tư ngày 10-6, điện thoại nhà tôi reo và cậu Quang, học trò của anh Khê báo với tôi rằng anh Khê đã hồi tỉnh và muốn được nghe tiếng đàn của tôi. Khi đó, tôi đã đờn hai bài liền là bài Rao xuân và Nam ai. Lúc đó, hình ảnh GS Khê hiện rõ trong đầu tôi và tay tôi cứ thế mà gảy đàn…”.

Những tưởng vị nhạc sư đáng kính sẽ ra về sau khi kết thúc phần trò chuyện nhưng không, ông vẫn yên vị, uống nước, tiếp tục ở lại cùng người đã khuất. Ông ngồi yên lắng nghe phần trình diễn của nghệ sĩ đàn tranh Hải Phượng và cháu ngoại của GS Trần Văn Khê, cô Trương Trần Diễm Tiên.

Cô Diễm Tiên là một trong những người cháu gần gũi và được giáo sư Khê dạy nhiều bản nhạc cổ truyền. Cô nói: “Ông dạy cho tôi rất nhiều nhưng tôi không có điều kiện đi theo con đường chuyên nghiệp, chỉ thi thoáng hát cho ông và mọi người nghe. Hôm nay, tôi xin được hát để tạ từ ông”. Và cô đã hòa ca bản Lý con sáo cùng nghệ sĩ Hải Phượng.

Cũng từ giây phút đó, tang lễ của GS Trần Văn Khê bỗng trở thành một buổi đờn ca tài tử thật tự nhiên, nhẹ nhàng. Ai biết đờn, biết hát đều có thể tham gia.

Nghệ sĩ Hà Mỹ Xuân cũng góp giọng trong một trích đoạn Hàn Mạc Tử khiến nhạc sư Vĩnh Bảo lại nổi hứng muốn hòa đàn. Ông cầm đàn gáo để tấu cùng Hải Phượng đàn tranh và nghệ sĩ Chí Tâm guitar phím lõm bản Câu hò dành tặng thầy Khê do nghệ sĩ Xuân Lan (cựu diễn viên của đoàn cải lương Thanh Minh – Thanh Nga, từng nổi danh với vai công chúa Bích Vân trong vở Bên cầu dệt lụa).

Hò rằng:

Hò… ơ… Ai về Bà Chiểu – Lăng Ông
Ghé thăm gia thất thầy Trần Văn Khê
Để nghe quá khứ quay về
Thương hồn xứ sở đam mê nhạc tuồng
Ai có về Lăng Ông  Bà Chiểu, ghé thăm gia thất thầy tôi để nghe quá khứ ngàn xưa nuôi dưỡng tâm hồn.
Cây đại thụ văn chương nhạc lý vẫn còn. Đang trao gửi cho những ai còn yêu nước, yêu đồng bào, yêu giá trị non sông.
Hơn 90 năm tuổi hạc lưng còng, thần minh mẫn thương trò mến khách. Cung oán cung thương mặc đời danh lợi, thầy vẫn ngày đêm rút ruột tơ tằm.

http://tv.tuoitre.vn/embed/14976?width=100%&height=360&rel=0
Lão nhạc sư Vĩnh Bảo đờn tiễn GS Trần Văn Khê – TVO thực hiện

Anh Hồ Nhựt Quang – một trong những học trò thân cận của GS Trần Văn Khê trong những năm cuối đời – đã sáng tác bài hò này tặng GS Trần Văn Khê trong chương trình tìm hiểu văn hóa Việt Nam với chủ đề Lễ giáo Nam Bộ xưa hồi tháng 11-2014. Bài hò này cũng từng được nghệ sĩ Xuân Lan trình diễn trong chương trình trên, nay lại được cô hát lại như một lời biệt ly.

Có mặt trong lễ viếng, nghệ sĩ Chí Tâm cho biết: “Tôi từng mơ ước được tham gia vào các chương trình giới thiệu văn hóa Việt Nam tại nhà GS nhưng chưa có cơ hội. Lần đầu tôi gặp giáo sư Trần Văn Khê là năm 1982 tại Pháp. Năm 1996 lại được gặp ông tại Việt Nam. Lần này tôi về nước khá lâu, tính là ghé qua thăm GS nhưng chưa kịp thì ông đã ra đi”.

Nghệ sĩ Chí Tâm cho biết rất nhiều kiều bào ở nước ngoài hay tin đã email chia buồn và nhờ ông gửi đến giáo sư Trần Văn Khê nén hương. Không chỉ đến thắp hương, nghệ sĩ Chí Tâm còn nán lại cùng đàn, ca những khúc ca cổ truyền dành tặng người đã khuất.

Ông hát bài Tiếng hát đầu nôi do chính ông sáng tác qua phần đệm của nhạc sư Vĩnh Bảo, nghệ sĩ Hải Phượng và ban nhạc lễ Nhứt Dũng với câu kết: “Ở nơi đâu còn cải lương, còn người nghe vọng cổ là nơi đó còn dân tộc Việt Nam”.

Cứ thế, mọi người cứ đàn ca trong không khí “rất tài tử”. Say sưa đến độ dây đàn tranh bị đứt mà vẫn không ai muốn ngưng. Ca sĩ Bạch Yến, con dâu GS Trần Văn Khê, kể rằng lúc sinh thời GS Trần Văn Khê thường đùa rằng khi đàn mà đàn bị đứt dây tức là có người nghe lén. Nhưng nhiều người có mặt tại đó lại tin rằng việc đàn đứt dây hẳn là lời nhắc nhở của GS Khê đến sức khỏe của nhạc sư Vĩnh Bảo. Ông đã ngồi hòa đàn gần một tiếng rưỡi đồng hồ mà vẫn không muốn dừng lại.

Đờn ca, ôn lại kỷ niệm trong nước mắt và cũng có những nụ cười bởi, như nghệ sĩ Chí Tâm nói: “Chúng ta đều đau buồn nhưng sẽ không khóc vì giáo sư vẫn sống mãi trong lòng chúng ta”.

Cũng trong tối 27-6, nhóm những người yêu mến chương trình Vinh danh văn hóa nam bộ với khoảng 100 nhân vật, trong đó có những nhạc sư nhạc cổ truyền ở tỉnh Tiền Giang (quê của giáo sư Trần Văn Khê) cũng đã áo dài khăn đóng đến viếng GS Trần Văn Khê.

Họ đến viếng theo đúng nghi lễ xưa với khai rượu lễ cùng bài văn tế theo đúng phong văn Nam Bộ xưa – Bài văn tế theo đúng phong văn Nam Bộ Xưa (TÁN-TÁN-THÁN: Dương-Dương-Âm —> QUẺ TỐN ☴, tượng trưng cho Gió ví như sự thanh thản, ung dung tự tại ra đi của giáo sư).

QUỲNH NGUYỄN

N.M. : Nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo: Trước khi mất, GS Trần Văn Khê muốn nghe một tiếng đờn của bạn tri âm

Thứ Bảy, 27/06/2015 10:15

(Thethaovanhoa.vn) – Cũng như GS-TS Trần Văn Khê, nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo cũng đã cống hiến trọn vẹn cuộc đời cho đờn ca tài tử Nam bộ. Giáo sư Khê từng phát biểu tại Hà Lan rằng: “Nếu ngày nào đó nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo mất đi thì thế giới sẽ mất đi tiếng đàn liêu trai, phù thủy độc nhất vô nhị”. Nhưng giờ người bạn tri âm của nhạc sư Vĩnh Bảo, lại là người ra đi trước.

Đến viếng bạn lần cuối vào trưa ngày 26/6, nhạc sư đã 97 tuổi, Nguyễn Vĩnh Bảo chia sẻ câu chuyện tình bạn giữa ông và GS-TS Trần Văn Khê. Ông kể:

“Giáo sư Khê và tôi biết với nhau từ năm 1947. Ông Khê lúc đó dạy cùng chung một trường trung học với tôi, ổng dạy tiếng Anh, tôi dạy tiếng Pháp. Lúc đó tôi biết đờn nhưng không bao giờ tôi nói với ổng là tôi biết đờn.

Năm 1963, khi GS Khê đã sang Pháp thì lần ấy bạn tôi có đến Pháp và mang cho ông mấy cuốn băng tôi đờn. Sau khi nghe thì ông Khê hỏi tiếng đờn đó là của ai, bạn tôi mới nói là của Vĩnh Bảo. Ông Khê mới nhớ là “thời tui dạy ở Việt Nam trường tui cũng có một người tên là Vĩnh Bảo không biết có phải là tay đờn này không mà sao tui chưa bao giờ nghe ảnh nói là ảnh biết đờn”.

Lão nhạc sư Vĩnh Bảo (bìa trái) tới viếng bạn tri âm

Lúc đó khi biết chính xác là “Vĩnh Bảo người Cao Lãnh” thì ông Khê mới xin địa chỉ của tôi để liên lạc và trao đổi với nhau. Chúng tôi trao đổi với nhau khá thường xuyên, về ca từ, nhạc cụ, về tất cả những gì liên quan đến âm nhạc dân tộc.

Năm 1971, khi tôi được mời sang Mỹ dạy âm nhạc Việt Nam trong 6 tháng thì phía Mỹ cũng mời Trần Văn Khê và Phạm Duy sang dạy một tháng. Tôi nhớ lúc đó, sau khi dạy xong thì Khê đã rủ rê tôi sang Pháp chơi vì cũng có rất nhiều người muốn gặp tôi để trò chuyện và thảo luận về âm nhạc Việt Nam. Và thế là tôi theo ổng bay tới Pháp.

Từ đó, chúng tôi cộng tác khá nhiều với nhau. Chúng tôi ra những đĩa hát Việt Nam cho các hãng nước ngoài như Ocora, rồi làm đĩa cho UNESCO. Trần Văn Khê và tôi là những người đặt viên gạch đầu tiên cho những dự án âm nhạc Việt Nam của UNESCO.

Ông Khê thương tui lắm. Bọn tôi có rất nhiều kỉ niệm nhưng kỉ niệm đáng nhớ nhất mới xảy ra đây thôi. Hôm đó là ngày thứ Tư, 10/6, lúc 20h tôi nhận được một cuộc điện thoại của một cậu tên là Quang. Cậu nói là Giáo sư Khê muốn nghe tiếng đờn của Vĩnh Bảo. Lúc đó tui lấy đờn ra và đờn ngay cho ổng nghe, qua điện thoại. Vừa đờn tui vừa vái trời đất cho ổng được mạnh khỏe. Vậy mà giờ ổng ra đi rồi.

Tôi tiếc khi mất đi một người bạn nhưng tôi mừng vì bạn tôi thoát khỏi được những hành hạ của 4 năm bệnh tật. Chết là giải thoát.

Ổng là người bạn tri âm của tôi. Chúng tôi gặp nhau ở lãnh vực âm nhạc. Ông Khê là con cọp, tui cũng là con cọp mà hai con cọp này ở khác rừng nhau. Và đáng nói là hai con cọp này lại ôm lấy nhau để phục vụ cho nghệ thuật chung. Không tranh giành, không đấm đá, không giành sân, lấn đất gì cả, thương yêu nhau và vì nghệ thuật chúng tôi bỏ hết những điều khác sau lưng.

Tang lễ GS-TS Trần Văn Khê kéo dài đến sáng thứ Hai, ngày 29/6. Vào lúc 6h ngày 29/6 sẽ diễn ra lễ truy điệu và động quan, sau đó linh cữu GS-TS Trần Văn Khê sẽ được hỏa táng tại nghĩa trang Hoa Viên Chánh Phú Hòa, huyện Bến Cát, tỉnh Bình Dương.

N.M (ghi)
Thể thao & Văn hóa

WIKIPEDIA : NGUYỄN VĨNH BẢO , tiểu sử

Nguyễn Vĩnh Bảo

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Nguyễn Vĩnh Bảo
Nguyen Vinh Bao.jpg

Nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo tại lễ tang GS Trần Văn Khê
Sinh Nguyễn Vĩnh Bảo
1918 (96–97 tuổi)
Làng Mỹ Trà, quận Cao Lãnh, tỉnh Sa Đéc
Nơi cư trú Thành phố Hồ Chí Minh
Quốc gia Việt Nam
Dân tộc Kinh
Quốc tịch Việt Nam
Học vị Giáo sư
Công việc Nghiên cứ Âm nhạc

Nguyễn Vĩnh Bảo (sinh 1918) tại làng Mỹ Trà, quận Cao Lãnh, tỉnh Sa Đéc trong một gia đình nho học rất yêu thích đờn ca tài tử. Ông là nhạc sư, nhà nghiên cứu âm nhạc, giáo sư giảng dạy âm nhạc truyền thống vừa là nhạc sĩ trình tấu, lại kiêm cả nghệ nhân đóng đàn[1]. Ông cũng là người cải tiến đàn tranh từ 16 dây thành đàn tranh 17, 19 và 21 dây với kích thước và âm vực rộng hơn[2]. Ông cũng nổi tiếng với tình bạn đẹp dành cho Giáo sư Trần Văn Khê Khi vào những lúc cuối đời giáo sư Khê đã mong muốn được nghe lại tiếng dàn của ông một lần nữa[3]

Sự nghiệp

Từ lúc 5 tuổi ông đã biết chơi đờn kìm, đờn cò, 10 tuổi biết chơi rất nhiều các loại nhạc cụ dân tộc.

Từ năm 1955 cho đến năm 1964, ông dạy môn đàn tranh và cũng là trưởng ban nhạc cổ miền Nam tại Trường Quốc gia Âm nhạc và Kịch nghệ ở Sài Gòn. Ngoài ra ông cũng đã đi diễn thuyết giới thiệu và trình tấu âm nhạc dân tộc Việt Nam ở nhiều nơi trên thế giới.

Năm 1972 ông cùng giáo sư Trần Văn Khê diễn tấu ghi âm đĩa Nhạc tài tử Nam bộ cho hãng Ocara và UNESCO tại Paris (Pháp) năm 1972.

Từ năm 1970-1972 ông là giáo sư đặc biệt thỉnh giảng về đàn tranh tại Đại học Illinois (Mỹ).

Năm 2005 nhạc sư Vĩnh Bảo và giáo sư Trần Văn Khê được phát giải thưởng Đào Tấn của Việt Nam tại TPHCM.

Đến năm 2008 nhạc sư Vĩnh Bảo cũng được chính phủ Pháp tặng huy chương nghệ thuật và văn học.[4]

Chú thích

  1. ^ “Nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Bảo thủy chung với đờn ca tài tử”. vnexpress. 18/9/2003. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong: |date= (trợ giúp)
  2. ^ “Nhạc sư U100”. tienphong. 30/04/2013. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong: |date= (trợ giúp)
  3. ^ “Nhạc sư 98 tuổi đến tiễn biệt Giáo sư Trần Văn Khê”. tienphong. 26/06/2015. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong: |date= (trợ giúp)
  4. ^ “Pháp tặng huy chương cho nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo”. 13/01/2009. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong: |date= (trợ giúp)

https://vi.wikipedia.org/wiki/Nguy%E1%BB%85n_V%C4%A9nh_B%E1%BA%A3o

Vọng cổ 1,2,3,4,5,6 (đào). Văn Hải độc tấu đàn guitar

Vọng cổ 1,2,3,4,5,6 (đào). Văn Hải độc tấu đàn guitar

Published on Feb 5, 2015

Vọng cổ 1,2,3,4,5,6 (đào). Văn Hải độc tấu đàn guitar
trích trong DVD học đàn cổ nhạc của nhạc sĩ Văn Hải, xem thêm những bản đờn khác: http://goo.gl/94HaPH

Vọng cổ 1,2,3,4,5 6 (dây xề). Văn Hải độc tấu đàn guitar

Vọng cổ 1,2,3,4,5 6 (dây xề). Văn Hải độc tấu đàn guitar

Published on Feb 5, 2015

Vọng cổ 1,2,3,4,5 6 (dây xề). Văn Hải độc tấu đàn guitar
trích trong DVD học đàn cổ nhạc của nhạc sĩ Văn Hải, xem thêm những bản đờn khác: http://goo.gl/94HaPH