QUANG HÒA : Rộn ràng đất Then

Thứ sáu, ngày 25-09-2015, 09:55

TQĐT – Không khí Lễ hội Thành Tuyên càng trở nên rộn ràng khi năm nay Tuyên Quang vinh dự được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chọn đăng cai tổ chức Liên hoan nghệ thuật hát Then – đàn Tính các dân tộc Tày, Nùng, Thái toàn quốc lần thứ V diễn ra từ 24 đến 26-9.

Tham dự Liên hoan có các tỉnh: Tuyên Quang, Cao Bằng, Bắc Kạn, Lạng Sơn, Thái Nguyên, Hà Giang, Bắc Giang, Quảng Ninh, Lào Cai, Sơn La, Điện Biên, Lai Châu, Yên Bái, Đắc Lắc. Liên hoan diễn ra các hoạt động: Triển lãm về chủ đề “Di sản văn hóa Then Tày, Nùng, Thái Việt Nam”; biểu diễn, giới thiệu các thể loại di sản hát, múa Then, đàn Tính; trình diễn, giới thiệu Nghi lễ Then tại cơ sở; hội thảo quốc tế “Bảo tồn và phát huy giá trị di sản Then của các dân tộc Tày, Nùng, Thái Việt Nam”. 


Tiết mục hát Then “Người Tuyên Quang nhớ Bác Hồ” tại Lễ khánh thành Tượng đài
“Bác Hồ với nhân dân các dân tộc tỉnh Tuyên Quang” (tháng 5-2015).

Sau 4 lần tổ chức Liên hoan nghệ thuật hát Then – đàn Tính toàn quốc tại Thái Nguyên (2005), Cao Bằng (2007), Bắc Kạn (2009), Lạng Sơn (2012), lần thứ 5 này tổ chức tại tỉnh Tuyên Quang với quy mô rất lớn. Tại Liên hoan, Ban Tổ chức mời đại biểu Trung ương, UNESCO, đại sứ quán, một số tổ chức quốc tế, địa phương của các nước có quan hệ với tỉnh Tuyên Quang và các nhà khoa học. Trong buổi họp báo mới đây tại Hà Nội, ông Huỳnh Vĩnh Ái, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Trưởng Ban Chỉ đạo Liên hoan nghệ thuật hát Then – đàn Tính các dân tộc Tày, Nùng, Thái Việt Nam lần thứ V khẳng định, cây đàn Tính và làn điệu Then đã bao đời nay gắn bó với đời sống của đồng bào Tày, Nùng, Thái, làm nên cội rễ, bản sắc của mỗi vùng miền. Liên hoan là dịp để giới thiệu vẻ đẹp, sức sống lâu bền của Then, góp phần đưa Then lan tỏa trong cộng đồng và bạn bè quốc tế. 

Ông Hoàng Văn Páo, Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lạng Sơn cho biết, đoàn Lạng Sơn đến Tuyên Quang lần này có trên 40 người. Đoàn có tham luận tại Hội thảo khoa học, biểu diễn 5 tiết mục Then cổ. Then Lạng Sơn có nét riêng với cây đàn Tính 3 dây. Hiện nay, tỉnh Lạng Sơn đã phát triển được 840 câu lạc bộ có liên quan đến hát Then – đàn Tính trong toàn tỉnh. Lạng Sơn đang cùng các tỉnh có Then khẩn trương làm hồ sơ khoa học chung về Then để trình UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.

Đoàn Cao Bằng sang Tuyên Quang tham dự Liên hoan đợt này có 33 người, biểu diễn 6 tiết mục Then và tham luận “Nhận diện Then Cao Bằng” tại Hội thảo khoa học. Cao Bằng hiện có 75% dân số người Tày, Nùng, nơi đây là xứ sở của đất Then. Toàn tỉnh Cao Bằng có gần 500 tổ, đội văn nghệ có liên quan đến hát Then – đàn Tính. Cao Bằng rất vui khi được mang Then của địa phương phục vụ đông đảo công chúng để các tỉnh bạn, du khách, các vị đại biểu, khách quốc tế hiểu hơn về nét đặc sắc của Then Cao Bằng. 

Đoàn Thái Nguyên tham dự Liên hoan đợt này có 41 người, biểu diễn 10 tiết mục Then cổ, có gian trưng bày tư liệu, hiện vật về Then, có tham luận tại Hội thảo khoa học. Ông Vũ Hồng Cương, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Thái Nguyên cho biết, tính đến nay, tỉnh đã phát triển được gần 100 câu lạc bộ hát Then – đàn Tính. Đoàn Thái Nguyên rất vui khi Liên hoan lại được tổ chức trong khuôn khổ của Lễ hội Thành Tuyên 2015. Các hoạt động, sự kiện sẽ đan xen dày đặc, thu hút đông đại biểu, du khách từ các nơi đổ về. Then của các tỉnh có cơ hội để quảng bá, giao lưu, tạo nên sự đặc sắc của cả Then Tày, Then Nùng, Then Thái. Nhờ làm tốt việc bảo tồn, phát huy vai trò của các nghệ nhân nên lựa chọn diễn viên tham gia Liên hoan tương đối thuận lợi. Sở đã hướng dẫn các diễn viên tập luyện chu đáo để trổ tài tại Liên hoan lần này. 

Ông Trần Hải Quang, Giám đốc Trung tâm Văn hóa và Triển lãm tỉnh cho biết, đoàn Tuyên Quang tham dự biểu diễn tại Liên hoan có 40 người, biểu diễn 6 tiết mục, chủ yếu là Then cổ. Các nghệ nhân, hạt nhân hát Then ở cơ sở được triệu tập tham gia đội hát Then để tranh tài tại Liên hoan đã mang đến cho khán giả không gian văn hóa đầy ắp bản sắc. Nghệ nhân Hà Thuấn ở xã Tân An là linh hồn của đất Then Chiêm Hóa cũng tham gia Liên hoan lần này. Ông xúc động nói, đây là vinh dự lớn nên ông sẽ cố gắng biểu diễn thật nhuần nhuyễn các bài Then cổ, tạo dấu ấn sâu sắc trong lòng người xem về mảnh đất Tuyên Quang đầy ắp bản sắc.

PGS, TS Nguyễn Bình Định, Viện trưởng Viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam cho biết, theo kế hoạch của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thì hồ sơ Then phải xong và đệ trình UNESCO trước ngày 31-3-2016. Liên hoan lần này tại Tuyên Quang là một bước đệm quan trọng để quảng bá, giới thiệu Then và bổ sung thêm vào hồ sơ. Với sự chuẩn bị chu đáo của chủ nhà Tuyên Quang và các tỉnh sẽ mang đến cho Liên hoan những nét mới, đặc sắc để nghệ thuật hát Then thực sự lôi cuốn lòng người, sẽ trở thành văn hóa phi vật thể của nhân loại trong tương lai không xa.    

VÂN ANH : Lung linh sắc màu Đêm hội Thành Tuyên”

Thứ bẩy, ngày 26-09-2015, 23:22

TQĐT – Tối 26-9, tại Quảng trường Nguyễn Tất Thành, thành phố Tuyên Quang, UBND tỉnh đã tổ chức Đêm hội Thành Tuyên 2015 với chủ đề « Lung linh sắc màu Đêm hội Thành Tuyên ».

Các đồng chí lãnh đạo trung ương và lãnh đạo tỉnh tham dự Đêm hội Thành Tuyên 2015.
Ảnh: Duy Hùng

Tham dự Đêm hội Thành Tuyên đại biểu trung ương có các đồng chí: Nguyễn Sáng Vang, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội khóa XIII của tỉnh; Nguyễn Thế Kỷ, Phó truởng Ban Tuyên giáo Trung ương; Huỳnh Vĩnh Ái, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Trưởng Ban Chỉ đạo Liên hoan nghệ thuật hát Then –  đàn Tính các dân tộc Tày, Nùng, Thái Việt Nam lần thứ V; Hoàng Thị Hạnh, Phó truởng Ban Chỉ đạo Tây Bắc; đại biểu các bộ, ngành Trung ương.


Các đồng chí lãnh đạo trung ương, lãnh đạo tỉnh, đại biểu tỉnh Xiêng Khoảng, châu Văn Sơn
 tham dự Đêm hội Thành Tuyên 2015.    Ảnh: Duy Hùng

Đại biểu tỉnh ta có các đồng chí: Chẩu Văn Lâm, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh; Phạm Minh Huấn, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh; Nguyễn Hồng Thắng, Ủy viên Ban Thường vụ Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng Ban Tổ chức Tỉnh ủy; các đồng chí trong Ban Thường vụ Tỉnh ủy, lãnh đạo UBND tỉnh; các đồng chí nguyên là lãnh đạo tỉnh; đại biểu tỉnh Xiêng Khoảng (Nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào), châu Văn Sơn, tỉnh Vân Nam (Trung Quốc); đại biểu các tỉnh bạn và đông đảo nhân dân trong tỉnh và du khách thập phương.

Thay mặt lãnh đạo tỉnh, đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Hải Anh đã đọc Thư chúc Tết Trung thu của Chủ tịch nước gửi các cháu thiếu niên, nhi đồng. Phát biểu tại đêm hội, đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh, Đêm hội Thành Tuyên 2015 là năm đầu tiên có sự tham gia của các huyện trong tỉnh. Về dự Đêm hội Thành Tuyên, các cháu thiếu niên, nhi đồng, du khách trong nước và quốc tế được đắm mình trong không gian náo nức, đậm đà hương đất, tình người xứ Tuyên, qua đó thêm yêu mến và gắn bó với miền đất, con người Tuyên Quang giàu truyền thống cách mạng và bản sắc văn hóa dân tộc…


Các đồng chí: Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Nguyễn Sáng Vang; Bí thư Tỉnh ủy
Chẩu Văn Lâm; Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Minh Huấn trao quà cho các em học sinh có hoàn cảnh
khó khăn trong tỉnh có thành tích học tập tốt.

Nhân dịp này, các đồng chí lãnh đạo tỉnh đã tặng 21 suất quà cho các em học sinh có hoàn cảnh khó khăn trong tỉnh có thành tích học tập tốt. Các đồng chí lãnh đạo tỉnh và đại biểu đã tặng quà cho thiếu nhi và du khách về dự Đêm hội Thành Tuyên 2015. Tại Đêm hội Thành Tuyên 2015, các em thiếu nhi của Trung tâm Văn hóa, Thể thao Thanh thiếu nhi tỉnh đã biểu diễn chương trình văn nghệ vui tươi, đặc sắc.

Trong Đêm hội Thành Tuyên, 92 mô hình đèn Trung thu của các tổ nhân dân, các xã, phường của thành phố Tuyên Quang và các huyện trong tỉnh đã tham gia diễn diễu từ Quảng trường Nguyễn Tất Thành qua các tuyến phố chính của thành phố Tuyên Quang, thu hút sự tham gia của đông đảo người dân và du khách trong nước, quốc tế. Chương trình Đêm hội Thành Tuyên 2015 được Đài Truyền hình Việt Nam thực hiện cầu truyền hình trực tiếp trên sóng VTV1.

Một số hình ảnh trong Đêm hội Thành Tuyên 2015:


Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Chẩu Văn Lâm với các em học sinh trong
Đêm hội Thành Tuyên 2015.


Chương trình văn nghệ đặc sắc do các em thiếu nhi của Trung tâm Văn hóa,
Thể thao Thanh thiếu nhi tỉnh biểu diễn.

Niềm vui của các em thiếu nhi trong Đêm hội Thành Tuyên 2015.

Quảng trường Nguyễn Tất Thành, thành phố Tuyên Quang trong Đêm hội Thành Tuyên 2015.

Đêm hội Thành Tuyên hàng năm đã thu hút hàng vạn du khách thập phương
về tham gia Đêm hội.     
     Ảnh: Duy Hùng, Quang Hòa

QUANG HÒA – MINH HOÀNG : Hội thảo khoa học quốc tế “Bảo tồn và phát huy giá trị di sản Then các dân tộc Tày, Nùng, Thái Việt Nam”

Thứ bẩy, ngày 26-09-2015, 15:37

TQĐT – Ngày 26-9, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với UBND tỉnh Tuyên Quang tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế “Bảo tồn và phát huy giá trị di sản Then các dân tộc Tày, Nùng, Thái Việt Nam”.  Đây là hoạt động nằm trong khuôn khổ của Liên hoan nghệ thuật hát Then – đàn Tính các dân tộc Tày, Nùng, Thái toàn quốc lần thứ V do tỉnh ta đăng cai tổ chức.
 
 

Lãnh đạo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và lãnh đạo tỉnh Tuyên Quang
cùng các đại biểu tham dự Hội thảo. Ảnh: Quang Hòa

Tham dự hội thảo có các đồng chí: Huỳnh Vĩnh Ái, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Trưởng Ban Chỉ đạo Liên hoan nghệ thuật hát Then – đàn Tính các dân tộc Tày, Nùng, Thái lần thứ V; Nguyễn Hải Anh, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang, Phó trưởng Ban Chỉ đạo Liên hoan nghệ thuật hát Then – đàn Tính các dân tộc Tày, Nùng, Thái lần thứ V, Trưởng Ban Tổ chức Lễ hội Thành Tuyên năm 2015; lãnh đạo các cục, vụ, viện thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam; Hội Nhạc sỹ Việt Nam, Ủy ban UNSCO Việt Nam; các nhà khoa học trong nước và quốc tế; lãnh đạo một số sở, ban, ngành của tỉnh; lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch các tỉnh: Cao Bằng, Bắc Kạn, Thái Nguyên, Lạng Sơn, Hà Giang, Bắc Giang, Điện Biên, Lai Châu, Lào Cai, Quảng Ninh; một số nghệ nhân Then trong và ngoài tỉnh cùng đông đảo phóng viên các cơ quan thông tấn, báo chí Trung ương và địa phương.

Phát biểu khai mạc hội thảo, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Huỳnh Vĩnh Ái đã ghi nhận và đánh giá cao công tác tổ chức và sự chuẩn bị chu đáo của các đoàn cho Liên hoan nghệ thuật hát Then – đàn Tính các dân tộc Tày, Nùng, Thái toàn quốc lần thứ V; khẳng định ý nghĩa, giá trị to lớn của di sản Then đối với cộng đồng. Đồng chí nhấn mạnh, Hội thảo nhằm giúp các địa phương tìm ra phương hướng bảo tồn và phát huy một cách có hiệu quả giá trị di sản Then của các dân tộc Tày, Nùng, Thái trong giai đoạn hiện nay. Đây là cơ hội để các địa phương trao đổi và mở rộng thông tin về kinh nghiệm bảo tồn các di sản văn hóa phi vật thể tương đồng của các nước khác trong khu vực và trên thế giới, so sánh đối chiếu với di sản Then của Việt Nam. Ban Tổ chức mong muốn các đại biểu tập trung trao đổi về vấn đề nhận diện lại diện mạo và những giá trị của di sản Then Tày, Nùng,Thái; hiện trạng tồn tại của di sản Then Tày, Nùng, Thái tại các địa phương để từ đó đề xuất phương hướng và biện pháp bảo tồn và phát huy giá trị của di sản trong cuộc sống hiện nay một cách có hiệu quả mà không làm mất đi những giá trị vốn có của nó.


Lễ Cầu Khoăn (giải hạn) do ông Hà Ngọc Cao, thôn Trung Quang,
xã Xuân Quang (Chiêm Hóa) thực hiện.   Ảnh: Minh Hoàng

Tại Hội thảo khoa học, đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Hải Anh nêu rõ tầm quan trọng của việc bảo tồn và phát huy giá trị của di sản Then, trong đó có hiện trạng và công tác bảo tồn Then ở Tuyên Quang. Đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh khẳng định, qua hội thảo để các nhà khoa học, nhà quản lý văn hóa, các tỉnh có hát Then đẩy nhanh hoàn thiện hồ sơ khoa học di sản Then để trình UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.

Hội thảo đã có nhiều ý kiến tham luận của các nhà quản lý văn hóa, nhà khoa học trong nước và quốc tế đánh giá về Then. Theo đó, tập trung chủ yếu về việc nhận diện Then cổ, vai trò của các thầy Then, tính nhân văn của Then là nền tảng tinh thần của người Tày, Nùng, Thái, âm nhạc trong nghi lễ Then đầy tháng của người Tày… Các tham luận đã làm sáng rõ giá trị của Then nhằm giúp các địa phương bảo tồn và phát huy tốt giá trị di sản Then trong cuộc sống cộng đồng.

Trước đó, chiều 25-9, Viện Âm nhạc, Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức biểu diễn Nghi lễ Then Cầu Khoăn (giải hạn) tại xã Xuân Quang (Chiêm Hóa). Hoạt động này giúp các nhà khoa học trong nước và quốc tế thấy được giá trị to lớn của Then tại cộng đồng.